Landelijke actiedag tegen het kraakverbod

Afgelopen zondag (15 september 2019) vonden in verschillende steden in Nederland acties plaats tegen het wetsvoorstel van de VVD en het CDA om kraakpanden voortaan sneller te kunnen ontruimen, door krakers het grondwettelijke recht op hun juridische verdediging en een eerlijk proces te ontnemen. Al staat het voorstel op gespannen voet met de beginselen van de rechtsstaat, het zou zeker de eerste keer niet zijn dat er een wet doorheen zal worden gedrukt waarmee het parlement de rechtspraak van de Hoge Raad en het Europese Hof aan haar laars lapt.

Bannerdrop entree Den Haag

Sinds de jaren ’60 fungeert kraken als actiemiddel met een signaalfunctie voor een falend woon- en leegstandsbeleid: de reden waarom een kraakverbod decennialang als onwenselijk werd gezien zónder daarmee samenhangende effectieve maatregelen om leegstand te voorkomen. Kraken mag dan sinds 2010 bij wet verboden zijn, de leegstand en woningnood zijn de afgelopen 10 jaar verdubbeld. En dus wordt er nog steeds gekraakt. De VVD en het CDA vinden niet leegstand en woningnood, maar kraken het probleem. Juist nu leegstand en woningnood steeds meer als een onhoudbaar maatschappelijk probleem wordt erkent, doen deze partijen alsof kraken een onoverkomelijk probleem is voor ondernemers en maken zich opnieuw hard voor een kraakverbod: deze keer zonder ook maar de schijn te wekken om ook de onderliggende problematiek aan te willen pakken. Omdat door deze wet de rechtspositie van krakers en precaire bewoners ernstig onder druk komt te staan en de historisch hoge leegstand en dakloosheid hiermee alleen maar verder zullen toenemen, werd een landelijke actiedag afgekondigd.

In Nijmegen werd een demonstratiemars op poten gezet

Spandoek in Den Bosch
Spandoek in Amsterdam

Eenzijdige effectuering Wet kraken en leegstand
Bijna 10 jaar geleden werd de Wet kraken en leegstand aangenomen, onder de voorwaarde dat niet alleen kraken, maar ook leegstand moest worden teruggedrongen. Waar kraken altijd een belangrijke stok achter de deur bij pandjesbazen was (en nog steeds is!), zouden gemeenten voortaan een actievere rol moeten spelen in de aanpak van speculatie met leegstaand vastgoed en verpaupering. Boetes voor structurele leegstand zijn echter nauwelijks opgelegd en dankzij de gigantische boost van leegstandsbeheer/anti-kraak is het voor speculanten alleen maar makkelijker geworden om leegstand te versluieren onder het mom van ‘bewoning door tijdelijke verhuur’.

Versnelling van de ‘kraakcarrousel’
In de toelichting van het voorstel suggereren initiatiefnemers Daniel Koerhuis (VVD) en Madeleine van Toorenburg (CDA) dat Amsterdam momenteel wordt overspoeld door criminele woonbendes, die dankzij de schorsende werking van het aanspannen van een kort geding nu maar al te gemakkelijk van pand naar pand zouden kunnen hoppen — de zogenaamde ‘kraakcarrousel’. “Dit gedrag van krakers is mogelijk omdat de wetgeving is ingericht op incidentele, losstaande misdrijven, waar het kraken zelf in toenemende mate een structureel karakter heeft”, schrijven ze. Sinds haar bestaansgeschiedenis als maatschappelijk fenomeen heeft kraken natuurlijk al een structureel karakter gehad, waarbij het oplossen van individuele woningnood hand in hand is gegaan met het aan de kaak stellen van maatschappelijke misstanden in de vastgoedsector. De kraakcarrousel heeft in die zin dan ook altijd bestaan, omdat de ontruiming van een gekraakt pand bij de op straat gezette krakers dikwijls werd opgelost door het kraken van een ander pand. Dat is dan meteen ook een te verwachten gevolg van het wetsvoorstel: geen stop van de carrousel, maar juist een verdere versnelling daarvan. Het wetsvoorstel is dus een klassiek schoolvoorbeeld van symboolpolitiek, om puntjes mee te scoren bij de eigen achterban.

Winst boven mensen

We kunnen de totstandkoming van deze initiatiefwet echter niet los zien van de steeds verdergaande criminalisering van daklozen en migranten (met vluchtelingencollectief We Are Here als meest aangewezen zondebok) en de verdere uitholling van het grondwettelijk en verdragsrechtelijk beschermde huisrecht. De VVD voert al jarenlang een ideologische loopgravenoorlog tegen assertieve mensen die niets bezitten — vóór alles om de belangen van de allerrijksten veilig te stellen. Want wie werkelijk van deze wet profiteert is een kleine minderheid met meerdere huizen, die in staat wil blijven om de druk op de beschikbare woningvoorraad verder op te blijven voeren om de miljoenen vervolgens voor hen binnen te laten harken. Omdat de initiatiefwet geen alternatief biedt voor het schrijnende tekort aan betaalbare woonruimten, komt dit voorstel aan als een harteloze trap na voor de minst vermogenden en meest kwetsbaren in de samenleving. In plaats van daklozen, urgent woningzoekenden en precair behuisden in bescherming te nemen, dreigt de overheid alleen maar meer mensen in situaties van woononzekerheid te dwingen.

In Amsterdam vond een herkraak-actie plaats, met een muzikale manifestatie voor de deur

In Wageningen kraakten studenten een industriepand

Ook in Utrecht werd gekraakt, maar de ME ging diezelfde avond nog over tot wederrechtelijke ontruiming

Laten we tenslotte niet vergeten dat kraken voor veel goeds staat. Van de openstelling van laagdrempelige, inclusieve ruimten die door iedereen kunnen worden gebruikt tot bestaansvoorwaarde voor de alternatieve creatieve infrastructuur en niet-commerciële uitgaans- en ontmoetingsplekken. En samen weten we nog altijd monumentale panden te behouden, die anders omver zouden worden gekegeld voor nieuwbouw van €800 plus. Samen maken we een heleboel waardevolle dingen mogelijk. Samen maken we een vuist tegen de uitverkoop van de stad!

Wij laten ons niet illegaal verklaren.
KRAKEN GAAT DOOR!

Spandoek in Den Haag

Studentenactie in Haagse Spoorwijk

Een groep internationale studenten van de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten heeft afgelopen weekend haar intrek genomen in een drietal leegstaande woningen in de Haagse Spoorwijk. Gisteren maakte zij dit bekend aan het woonbedrijf en de advocaat van de staat, met de intentie om direct een kort geding te starten om onrechtmatige ontruiming — zoals vorige maand in de Surinamestraat weer het geval was — te voorkomen. Toen echter duidelijk werd dat de staat het huisrecht van de studenten zou eerbiedigen, werd het kort geding weer ingetrokken. Naast het voorzien in hun dringende behoefte aan woonruimte, wil het studentengezelschap met hun actie zichtbaarheid geven aan het schrijnende tekort aan betaalbare huisvesting in Den Haag.

De huizen zijn eigendom van wooncorporatie Haag Wonen, die twee jaar geleden aankondigde het vooroorlogse buurtje waar de woningen van de studenten deel van uitmaken te willen slopen. In de tussentijd is echter nog geen sloopvergunning aangevraagd en ook zijn er nog geen bouwplannen ingediend. Tegen de achtergrond van alarmerende woningnood vinden de studenten dat geen huis in de stad onnodig leeg zou mogen staan, maar juist zo lang mogelijk bewoond zou moeten blijven.

‘In een opleiding kun je niet wonen!’


De gemeente haalt alles uit de kast om universitaire opleidingen naar Den Haag te lokken (o.a. Universiteit Leiden, TU Delft, Erasmus Universiteit) en trekt jaarlijks vele miljoenen uit voor city branding, die het o.a. voor studenten aantrekkelijk moet maken om zich hier te vestigen. Betaalbare woonruimte biedt zij echter niet. Wat studenten hier wacht zijn wachtlijsten voor onbereikbare woningen, woekerhuren voor studentenhokken, couchsurfing tot ver buiten de stad en gedwongen verhuizingen door tijdelijke huur en anti-kraak. Dit jaar alleen al werden meerdere 1e-jaars- en uitwisselingsstudenten bij gebrek aan woonruimte genoodzaakt om hun studie in Den Haag af te breken en naar huis terug te keren.

De studenten stellen dat de woningnood een onhoudbare situatie is, waar nu eindelijk structurele oplossingen voor moeten worden afgedwongen. Ten eerste door paal en perk te stellen aan de uitverkoop van de stad. Ten tweede door toe te zien op efficient gebruik van de woningvoorraad en hoog in te zetten op het realiseren van betaalbare woonruimte in leegstaande gebouwen zonder woonbestemming.

Daarbij is het van belang dat de gemeente haar banden met de anti-kraakbedrijven voorgoed verbreekt. Immers, door de verantwoordelijkheid voor haar leegstaande vastgoed op zogenoemde leegstandsbeheerders af te schuiven, werkt de gemeente alleen maar meer verkapte leegstand in de hand. In veel anti-kraaksituaties wordt een zo klein mogelijk aantal rechteloze bewoners (in de dubieuze rol van betalende bewaker) over een zo groot mogelijke oppervlakte uitgespreid, waardoor grote delen van gebouwen jarenlang leeg blijven staan. Ondertussen worden miljoenen binnengehaald over de ruggen van woningzoekenden en neemt de druk op de woningmarkt alleen maar verder toe.

Als wonen een recht is, waarom blijft het dan voor velen onbereikbaar? Verwacht wordt dat de woningnood in de Nederlandse steden de komende jaren alleen maar verder toe zal nemen. Dat vraagt om solidaire actie, want wie niet kan wachten zal het recht op wonen moeten opeisen!

Welkom op de website van Kraakspreekuur Den Haag!

Door gentrificatie en de uitverkoop van sociale huurwoningen wordt huren steeds duurder, terwijl de particuliere huizenmarkt voor velen onbereikbaar blijft. In Den Haag is de wachttijd voor een sociale huurwoning inmiddels opgelopen tot 3,5 jaar. Maar in een wachtlijst kun je niet wonen!

Door het falende woonbeleid vallen veel mensen tussen wal en schip. Ondanks het nijpende tekort aan betaalbare woonruimte staan veel woningen in Den Haag onnodig en langdurig leeg. Tegen deze achtergrond doen anti-kraak bureaus zich voor als de oplossing, maar door mensen in een precaire situatie te huisvesten, hollen zij het huurrecht alleen maar verder uit. Het is duidelijk dat overheid en bedrijfsleven de woningnood niet voor ons gaan oplossen.

Zolang er woningnood is, zijn er mensen die hun woonrecht in leegstaande ruimtes opeisen. Dit wereldwijde fenomeen wordt ook wel kraken genoemd: het zonder toestemming van de eigenaar in gebruik nemen van een ongebruikt terrein, gebouw of ruimte. Nog altijd biedt kraken oplossingen; van het voorzien in woonruimte tot het creëren van ruimten voor sociale initiatieven.

Kraakspreekuur (KSU) Den Haag is een voorbeeld van zo’n initiatief. Wij willen een informatiepunt zijn voor mensen met vragen over woonrecht in het algemeen en de theorie en praktijk van het kraken in het bijzonder. Schroom vooral niet om eens langs te komen of stuur ons een mailtje!

Iedere woensdag van 20:00 tot 21:00
Helmersstraat 124, 2513 SC Den Haag
ksu-denhaag@riseup.net